Stories of inspiration

Norlyna Goling: Katutubo at Kampeon sa Paglaban sa Malaria

Supported by Jonalyn Jackaria

Norlyna "Pula" Goling of Movement Against Malaria (MAM) Program // Photo by Jonalyn Jackaria

Kilala sa palayaw na “Pula” si Norlyna Goling, isang Tau’t Batong volunteer ng Movement Against Malaria (MAM) program. Siya ay naging parte ng programa noong 2015. Makalipas ang walong taon ay patuloy ang kanyang pagsusumikap sa pagpuksa at pagpigil ng sakit na malaria sa Katimugang Palawan kasama ng Pilipinas Shell Foundation Inc. (PSFI).

Kabilang ang mga Tau’t Bato sa katutubong Palaw’an. Kasama ng mga Molbog, sila ang pinakamalaking populasyon ng katutubo sa lugar. Mahalaga ang pakikipagtulungan mga boluntaryong katutubo tulad ni Pula sa pagpapanatili ng magandang kalusugan sa kanilang komunidad.

Pula with her cousin and her sister

Pagbabahagi ni Pula, inspirasyon niya sa pagsali sa programang MAM ng PSFI ang kanyang kapatid at ang kanyang mga anak. Dahil laganap pa rin ang sakit na malaria sa kanilang komunidad sa Sitio Ogis, Brgy. Ransang, pangunahin niyang tungkulin ang pagsasagawa ng blood tests o blood smears na ginagamit upang matukoy kung positibo o negatibo sa malaria ang pinagkuhanan.

Ang malaria ay nagmumula sa parasites na dala ng mga infected na lamok. Kapag hindi ito naagapan, maaari itong ikamatay ng pasyente. Ang malaria test ay ang unang hakbang sa pagtukoy sa nasabing sakit. Napakahalaga na maisagawa ang hakbang na ito sa lalong madaling panahon upang mabigyan ng tamang lunas ang may sakit.

Madalas na sa Sitio Ogis nakatakda ang sinasagawang blood smears ni Pula.  Bukod pa rito’y nilalakbay niya rin ang ibang sitio upang tumulong sa kanilang testing. Malayo man at hindi madali ang kanilang tinatahak, taos-puso ang kanyang pagtupad sa tungkulin.

 

Movement Against Malaria (MAM) Blood Smearing // Photo by Jonalyn Jackaria

Pagkatapos ng ilang buwang pagboboluntaryo, nakatatanggap ng regular allowance si Pula mula sa programa. Ito aniya ay nakakatulong sa kanyang kabuhayan. “Naisip ko na wala akong pinagkakakitaan kaya naisip ko na gusto kong pumasok [sa MAM]. At saka para makatulong sa kapwa ko katutubo,” aniya.

Dahil sa kaniyang pagiging isang volunteer, lumawak ang kaalaman ni Pula at nadagdagan ang kanyang kumpiyansa sa sarili.

 

“Kasi dati mahiyain po ako tapos nakakabasa po ako pero ‘di ko maintindihan. Pero noong nakasali po ako dito sa [volunteer program], parang lumawak po ang kaisipan ko.”

Bilang bihasa sa pagsasagawa ng malaria test, siya na rin ang gumagawa ng blood smear para sa kaniyang pamilya. Ayon kay Pula, ito ay nakakagaan ng loob dahil nasisigurado niyang sila ay malusog at ligtas sa sakit.

“Nagpapasalamat lang ako sa [PSFI] dahil sa tulong nila sa mga kapwa ko katutubo, kapwa ko Tau’t Bato. Natutulungan sila dahil diyan sa [malaria program].” 

Malaki rin ang pasasalamat niya sa kanyang kapwa volunteers dahil sa kanilang pagtulong sa Sitio Ogis at sa kalakhan ng Brgy. Ransang.

“Kahit mahirap, tuloy-tuloy pa rin, kahit napapagod,” aniya.

Related stories:

Pagsusumikap ng Isang Ama

Ngayong Fathers’ Day, ating ipinagdiriwang ang mga ama at mga tumatayong ama na nagsusumikap mapabuti ang buhay ng kanilang mga pamilya.

Tulad ni Rene Luarez, isang Gas Mo Bukas Ko (GMBK) scholar, marami sa kanila ang sinasamantala ang mga oportunidad ng Technical and Vocational Education and Training (TVET) upang makakuha ng mas mataas na antas ng kasanayan sa kanilang napiling larangan. Hindi lamang pinapaganda ng TVET ang mga karera, pinapalakas din nito ang mga komunidad at ekonomiya.

Basahin ang kwento ni Rene at kung paano niya binago ang kanyang buhay at ang kinabukasan ng kanyang pamilya sa pamamagitan ng pagsusumikap at mga oportunidad na hatid ng mga pagsasanay mula sa Shell at PSFI.

Sama-samang Pagsulong ng mga Magsasaka ng El Nido

Binibigyang halaga ng PSFI ang organikong pagsasaka dahil nakabubuti ito sa kalikasan at sa kalusugan ng parehong mamimili at magsasaka. Dahil dito, inilunsad ang programang Shell Training Farm (STF) para sa mga magsasakang nais matutunan ang organikong agrikultura at pagnenegosyo nito.

Kabilang si Sylvina Rodriguez sa mga kalahok ng STF sa El Nido, Palawan. Pinili niya ang paggamit ng organikong pamamaraan sa pagsasaka para makatulong sa pag-angat ng kalidad ng produkto ng kanilang kooperatiba. Sa gayon, makikilala ang magandang ani mula sa mga magsasaka ng El Nido.

Higit sa mga Hadlang

Higit sa mga hadlang– ‘yan ang pinatunayan ni Nerma Abayon o mas kilala bilang Sining, isa sa mga boluntaryo ng Movement Against Malaria (MAM) ng Pilipinas Shell Foundation, Inc. (PSFI).

Sa puso niyang nakikibaka, hindi balakid ang pagkaputol ng paa upang ipagpatuloy ang kanyang adbokasiya at pagsisilbi sa kapwa.

Paano mahigitan ang ating mga hadlang? Basahin:

Ang Tamis ng Tagumpay!

Matamis ang lasa ng tagumpay para kay Jona, isang caddy, na nagawang iangat ang simpleng hilig at pagkatuto sa pagbe-bake tungo sa isang umuunlad na negosyo ng cake.

Brewing Success: Gina Diaz and the KALIPI Poro Women

Feats of success and triumphs over challenges are well worth celebrating, but so is the courage to venture into the unknown. In honor of National Women’s Month, PSFI celebrates inspiring women like Gina, the founding president of KALIPI Poro.